Hiệu quả từ nguồn vốn vay giải quyết việc làm: Đã phát huy nhưng chưa đủ mạnh

Là hoạt động tín dụng chính sách có ý nghĩa hết sức thiết thực, trong thời gian qua, nguồn vốn vay giải quyết việc làm (GQVL) đã được phân bổ hầu khắp các thôn, bản tại 186 xã, phường của 14 huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn toàn tỉnh. Từ đó đã góp phần tích cực trong việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về GQVL, xoá đói giảm nghèo, đặc biệt là ở khu vực nông thôn...



Từ thực tế ở một huyện miền núi...

10 năm qua, Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tiên Yên luôn nằm trong danh sách những đơn vị đi đầu, thực hiện tốt chức năng quản lý, cho vay và thu hồi vốn của Chương trình cho vay vốn từ Quỹ quốc gia về việc làm. Trong đó, việc thực hiện có hiệu quả các chương trình cho vay vốn GQVL không những góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động phù hợp với cơ cấu kinh tế của địa phương mà còn giúp cho hàng trăm lượt lao động dôi dư có việc làm và hỗ trợ nhiều cơ sở sản xuất, doanh nghiệp mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng lao động.

Làm thủ tục giải ngân nguồn vốn giải quyết việc làm của cán bộ Ngân hàng Chính sách ở huyện Đầm Hà.
Làm thủ tục giải ngân nguồn vốn giải quyết việc làm của cán bộ Ngân hàng Chính sách ở huyện Đầm Hà.

Từ nhiều năm nay, gia đình vợ chồng anh Phạm Văn Trình (thôn Phương Nam, xã Đông Hải) chỉ sống nhờ vào 10 sào ruộng do cha ông để lại. Dù vợ chồng anh làm luôn chân luôn tay suốt hai vụ lúa chính trong năm, nhưng số tiền kiếm được cũng chỉ đủ trang trải cho sinh hoạt thường ngày. Trong khi đó, nguồn vốn ít ỏi để làm ăn, phát triển kinh tế lại không có càng khiến gia đình anh luẩn quẩn trong cảnh nghèo. Đến năm 2009, khi nghe thông tin từ Ngân hàng Chính sách xã hội huyện về nguồn vốn vay GQVL, anh Trình cùng hai hộ dân trong thôn bàn nhau xây dựng dự án chăn nuôi để đăng ký vay tiền. Cũng chính từ số vốn 60 triệu đồng vay được từ nguồn này, dự án của anh Trình đã thực hiện thành công và đem lại thu nhập ổn định cho cả ba gia đình. Hiện tại, khu chăn nuôi lợn của ba gia đình đã có  gần trăm con, vừa lợn thịt, vừa lợn nái. Ngoài ra, anh còn xây dựng thêm được khu nuôi cá chim và cá rô phi. Bình quân, mỗi năm gia đình anh Phạm Văn Trình cũng thu về gần trăm triệu đồng từ hai mô hình này.

Cũng nhờ vào nguồn vốn vay GQVL của Ngân hàng Chính sách xã hội huyện, tổ sửa chữa và sản xuất cơ khí nhỏ bé của gia đình ông Đinh Tiến Điền (thôn Xóm Nương, xã Tiên Lãng) giờ đây đã đổi thành Công ty TNHH MTV có quy mô lớn hơn, với hàng chục lao động. Từ nền tảng cơ sở sản xuất đã có, ông Điền mạnh dạn vay 300 triệu đồng từ nguồn vốn vay GQVL để cơi nới quy mô sản xuất và thành lập công ty chuyên sản xuất, sửa chữa và gia công cơ khí phục vụ các doanh nghiệp đóng trên địa bàn. Nhờ sự trợ lực kịp thời của nguồn vốn vay, ông Điền đã đầu tư khá mạnh về xây dựng nhà xưởng cũng như mua sắm máy móc, trang thiết bị. Chính vì thế, Công ty TNHH MTV Tiến Điền ngày càng hoạt động hiệu quả, doanh thu hàng năm cũng suýt soát 3 tỷ đồng. Ông Điền cho biết: “Nếu không có nguồn vốn vay đến tay kịp lúc, kịp thời thì có lẽ tôi sẽ không có được như ngày hôm nay. Mở rộng quy mô sản xuất không những nâng cao được hiệu quả lao động, cải thiện được thu nhập cho gia đình mà còn giải quyết được lượng lao động thất nghiệp kha khá trên địa bàn”. Hiện, Công ty của ông Điền thường xuyên giải quyết việc làm được cho khoảng từ 15-20 lao động với mức lương 4 triệu đồng/người; thậm chí vào những đợt cao điểm trong năm, số lao động có khi tăng đến 25-30 người…

Nhờ có nguồn vốn vay từ Ngân hàng chính sách, Công ty TNHH Tiến Điền đã giải quyết được việc làm cho nhiều lao động.
Nhờ có nguồn vốn vay từ Ngân hàng chính sách, Công ty TNHH Tiến Điền đã giải quyết được việc làm cho nhiều lao động.

Ông Lê Khánh Trình, Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tiên Yên, cho biết: “Ngay từ những ngày đầu mới thành lập, xác định rõ vai trò thiết thực của nguồn vốn vay GQVL, chúng tôi đã chủ động phối hợp với Kho bạc nhà nước huyện rà soát, đối chiếu, xác nhận nợ và tiến hành giao - nhận hồ sơ vay để giúp đỡ người dân trên địa bàn có điều kiện phát triển kinh tế. Có thể nói, nguồn vốn vay GQVL đã giúp cho nhiều người, nhiều gia đình thoát khỏi tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm ổn định…”. Đến nay, tổng doanh số cho vay của Phòng giao dịch Tiên Yên là 14.401 triệu đồng, với 694 lượt người vay vốn và tạo được việc làm cho 772 lao động tại địa phương…

Đến việc làm thế nào để bổ sung nguồn vốn ...

Từ thực tế ở các địa phương cho thấy, nhu cầu vay vốn GQVL của người dân ngày càng tăng cao, lượng người đăng ký để được vay vốn bao giờ cũng cao hơn nhiều lần so với con số được vay, bởi nguồn vốn vay từ chương trình rất hạn hẹp...

Với mục tiêu tạo được nhiều việc làm mới có thu nhập ổn định cho người lao động nhằm giải quyết lao động dôi dư tại địa phương, thời gian qua, Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đã triệt để sử dụng nguồn vốn của Quỹ để giải ngân cho vay đến những đối tượng cần vốn. Ngân hàng cũng đã phối hợp chặt chẽ với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện đầu tư cho các chương trình, dự án sử dụng nhiều lao động, hỗ trợ phát triển các làng nghề ở nông thôn; như sản xuất gốm sứ tại huyện Đông Triều; sản xuất mây tre đan tại TX Quảng Yên; chế biến lâm sản tại Hoành Bồ; sản xuất và chế biến miến dong tại huyện Bình Liêu; nuôi trồng thuỷ sản tại Vân Đồn, Cô Tô, Hải Hà, Móng Cái… Tính đến 31-12-2012, dư nợ cho vay của nguồn vốn vay GQVL là 99 tỷ đồng (trong đó cho vay bằng nguồn vốn huy động từ cộng đồng người nghèo là 21 tỷ đồng), hỗ trợ cho 4.112 dự án hộ và cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ, giải quyết cho 5.612 lao động có việc làm ổn định có thu nhập bình quân 2 triệu đồng/người/tháng.

Hiệu quả của nguồn vốn vay GQVL thì đã rõ; tuy nhiên, hiện nay hoạt động sử dụng nguồn vốn này vẫn còn những mặt hạn chế. Anh Nguyễn Thành Dương, Phó Phòng Kế hoạch nghiệp vụ tín dụng của Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh, cho biết: “Mặc dù hàng năm, Ngân hàng đều có nguồn vốn phân bổ riêng cho Chương trình cho vay giải quyết việc làm. Tuy nhiên, mỗi năm mức tăng trưởng của nguồn vốn này từ Ngân sách nhà nước bổ sung cũng chỉ từ 2 đến 3 tỷ đồng. So với nhu cầu thực tế, đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế khó khăn, nhiều lao động thất nghiệp như hiện nay, thì con số này còn quá khiêm tốn. Từ thực tế ở các địa phương cho thấy, nhu cầu vay vốn GQVL của người dân ngày càng tăng cao, lượng người đăng ký để được vay vốn bao giờ cũng cao hơn nhiều lần so với con số được vay, bởi nguồn vốn vay từ chương trình rất hạn hẹp...”.

Theo quyết định số 71/QĐ-TTg ngày 5-4-2005 của Thủ tướng Chính phủ về cơ chế quản lý, điều hành vốn cho vay của Quỹ quốc gia giải quyết việc làm, mỗi cơ sở sản xuất kinh doanh được vay tối đa 500 triệu đồng/dự án và hộ gia đình là 20 triệu đồng/hộ. Đến thời điểm này, số cơ sở được vay 500 triệu đồng ở Quảng Ninh chiếm tỷ lệ rất thấp mà phổ biến hơn cả vẫn là mức vay vài chục triệu đồng cho đối tượng là các hộ kinh doanh cá thể, hộ gia đình. Nguyên nhân chủ yếu là do nguồn vốn ít, các cơ sở sản xuất kinh doanh muốn vay lại chưa đáp ứng đủ các điều kiện về số lao động, năng lực phát triển sản xuất, tài sản thế chấp v.v.. Bên cạnh đó, cơ chế quản lý vốn vay lại chưa tập trung (chủ yếu do các tổ chức hội, đoàn thể quản lý) nên thời gian thẩm định, phê duyệt món vay kéo dài, làm giảm hiệu quả của nguồn vốn đầu tư.

Chính từ thực tế này, để chương trình cho vay GQVL hoạt động hiệu quả hơn, tháo gỡ khó khăn cho những người làm công tác quản lý nguồn vốn vay, việc tìm lời giải cho bài toán bổ sung nguồn vốn vay GQVL hàng năm là rất cần quan tâm, giải quyết.

Ngô Dịu